حدود عیلام

حدود عیلام

 

حدود عیلام

                 عیلام در عهود قدیم اطلاق میشد به مملکتی که از این ولایات ترکیب یافته بود: خوزستان لرستان پشت کوه و کوههای بختیاری.شهرهای مهم:۱-شوش که مهمترین شهر عیلام چنانکه معلوم شده از قدیمیترین شهرهای عالم بوده.۲-ماواکتو:روی رود کرخه.۳-خایدالو:که در محل شهر خرم آباد امروزی بنا شده بود.۴-اهواز:اهالی عیلام مملکت خود را  آنزان سوسونکا  مینامیدند.کلمه عیلام به معنی کوهستان و اطلاق به آن قسمتی میشده که کوهستان بود.مردم این ناحیه استقلال طلب و مطیع کردن آنها خیلی دشوار بوده و چنانچه دولتهای خارجی بر آنها تسلط می یافته اند این تسلط دوامی نمی آورد.شایان ذکر است که اینها از اسکندر مقدونی زمانی که از شوش به پارس میرفت تقاضای باج کردند و اسکندر ناچار به پرداخت باج به آنها شد.ولی در بازگشت از هند به این ناحیه با این طایفه جنگ کرد ولی ناچار به بخشن باج هم شد.

            صرفنظر از دولتهای کوچک اولین دولت بزرگی را که میتوان معاصربا عیلامیها دانست دولت سومر است که در راس خلیج فارس مستقر بود و دائما با عیلامیها در حال جنگ بود.یکی از پادشاهان سومر  ان ناتوم   اول است که مقارن با ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد با عیلام جنگید.او در لوحه ای اعلام کرده که شکست فاحشی به عیلامیها داده ولی حقیقت امر اینست که عیلامیها بخصوص مردمان کوهستان عیلام پیوسته به مملکت سومریها حمله میبردند و پادشاه مزبور یکبار توانسته است حملات آنها را دفع کند مجددا د رزمان   آن ناتوم دوم    عیلامیها به شهر لاکاش حمله نمودند که حمله آنها در این جنگ نیز از طرف سومریها دفع گردید.

                   بعد از سومریها نوبت به جانشینهای آنها یعنی کلدانیها رسید که علاوه بر کشور سومریها مناطق وسیعی در طرفین شط العرب را در دست داشتند و در مرزی طولانی با عیلامیها همسایه شدند و پایتخت خود را بابل قرار دادند.در سال ۲۸۰۰ ق.م پادشاه کلده بنام ماینتشو با دولت عیلام جنگ نمود و پادشاه عیلام را به اسارت به بابل برده مملکت او را خراجگذار نمود.از این تاریخ به بعد دولت کلده رو به پیشرفت رفت بخصوص در زمان سلطنت سرگن که از سلسله سامی بود توسعه یافته چنانکه از غرب تا شامات و از طرف شمال تا اینطرف کوههای زاگرس (کرمانشاه امروزی) امتداد می یافت.سارگن با عیلام جنگ کرد و سراسر ایران را غارت نمود و مزارع آنرا لگد کوب کرد.

               طولی نکشید که دوباره دولت سومر قدرت گرفته و دولت کلده بدست گودا سرنگون گردید و لاکاش مجددا پایتخت سومریها گردید.دولت عیلام که از تاخت و تاز کلده ایها ضعیف شده بود انقیاد سومریها را قبول نموده بود ولی رفتار سومریها در عیلام باعث شورشهای متواتر شد و سومریها مجبور شدند متناوبا به عیلام لشکرکشی نموده شاید بتوانند نائره شورش را فرو نشانند و در نهایت و در نتیجه ک عیلامیها توانستند قشون مهاجم را شکست داده و در داخله مملکت سومر نفوذ نمایند و پادشاه کشور دشمن را اسیر و به عیلام آورند.از این تاریخ به بعد عیلام استقلال خود را بازیافت. ( ۲۲۸۰ سال ق.م  ).۱۰ سال بعد سومریها با بسیج قشون خود را جهت حمله به عیلام آماده نموده و هجوم همه جانبه ای را به عیلام آغاز نمودند.اما با تدبیر پادشاه عیلام بنام   کودورنان خوندی    و دلاوریهای سربازان عیلام نه تنها حمله سومریها دفع گردید بلکه عیلامیها خستگی جنگ را تحمل نموده و لشکریان مهاجم را تا داخل پایتخت آنها تعقیب و دست به غارت آن شهر زدند و دشمن را برای همیشه ریشه کن کردند و دولت سومر و اکد که دولت واحدی تشکیل داده بودند در میان سایر ملل حل گردیده قومیت خود را از دست دادند.از جمله غنائمی که عیلامیها در این جنگ بدست آوردند مجسمه رب النوع  نانا   بود و قریب به ۶۰ سال دولت سومر و اکد جزو دولت عیلام بود.

                  در سال ۲۲۲۵ ق.م  دولت قوی و بزرگ بابل بدست قومی مهاجر از عربستان و سامی نژاد در سرزمینهای اکد و و سومر تشکیل شد.دولت عیلام که پادشاهان بابل را غاصب میدانست قریب ۱۲۰ سال با دولت بابل در جنگ بود و این جنگهای طولانی گاهی به سود عیلام و گاهی با شکست او قرین بود.با اینکه یکبار ولیعهد بابل   سمسو وایلونا   پسر  حمورابی   پادشاه عیلام را موسوم به کودورمابوک   شکست داد ولی باز عیلام به اتقلال خود ادامه داد تا اینکه دولت بابل دچار حملات هیت ها شده و منقرض شدند.اما تسلط هیت ها بر بابل چندان دوامی نداشت زیرا قومی موسوم به کاسی ها که از کوههای زاگرس بودند منطقه کرمانشاهان کنونی با هیت ها اصطکاک پیدا نموده و در جنگی سخت هیت ها را از بابل بیرون رانده و خود سلسله پادشاهانی بنام کاسی ها را در آن دیار تشکیل دادند.سلطنت این قوم که آریایی نژاد بودند قریب ۶۰۰ سال (از ۱۷۶۰ تا ۱۱۸۵ ق.م)  در بابل دوام یافت و در زمان آنها از اسب برای کشیدن ارابه استفاده شد.

               در تمام مدت سلطنت ۶۰۰ ساله کاسی ها جنگ بین عیلام و بابل متناوبا ادامه داشت تا مقارن با ۱۱۹۰ ق.م  پادشاه مقتدر عیلام بنام شوتروک ناخونتا   بابل را تسخیر و تمام اشیاء نفیسه و تاریخی بابل را به شوش آورد که از جمله آنها بت بزرگ این قوم که آن را رب النوع   بل مردوک   مینامیدند بدست عیلامیها افتاد و این شکست موجب انقراض سلسله کاسی ها گردید.بعد از پادشاه مزبور پادشاه سایس و مدبر و فرهنگ دوست و بزرگ بنام   شیل خاکین شوشی ناک   به تخت عیلام نشست و بناهای زیادی تاسیس نمود.یکی از کارهای او که مورد قدرشناسی علمای آثار عتیقه می باشد اینست که این پادشاه هر بنایی را که تعمیر میکرد در لوحه ای می نوشت که این بنا را کی ساخته بود و چه کتیبه ای داشته و عین آن کتیبه را که به زبان سامی بود نوشته و ترجمه  انزنی را به آن اضافه می کرد.چنین اقدامات و مراقبتهایی از سمت پادشاه مزبور در حفظ آثار قدیمه کمک بزرگی به خواندن زبانهای قدیم عیلام از ادوار گذشته و مختلف نموده که حداقل ۲۰۰۰ سال تاریخ قبل از این پادشاه را برای دانشمندان روشن و گویا نموده است و نیز آثاری از زمان این پادشاه بدست آمده است دلالت میشود بر اینکه در زمان او ادبیات و صنایع عیلامی به اوج ترقی خود رسیده بود.

              در سال ۱۸۸۴ ق.م سلسه جدیدی که نام یکی از محلات بابل یاپاش را برای خود انتخاب کرده بود روی کار آمد که پس از استقرار در ولایات بابل عزم جنگ با عیلام را نمود.در این جنگ پیشرفت با یاپاشها بود که ضمن قرارداد متارکه مجسمه مردوک نیز به بابل مسترد گردید.یکی از پادشاهان معروف و مقتدر این سلسله بخت النصر اول است که حدود بابل را تا بحر مغرب (مدیترانه)  توسعه داد ولی عیلام توانست در زمان او استقلال خود را حفظ نماید.بعد از یاپاشها در سال ۱۰۵۲ ق.م سلسله ای بنام یابازیها بر بابل مسلط شد که باز هم جنگ بین عیلام و بابل ادامه یافت تا آنجا که یکی از شاهان عیلام بر بابل استیلا یافت و خود بر تخت سلطنت بابل نشست و اسم بابلی اختیار نمود.طولی نکشید که قومی نیرومند بر ایالت بابل دست یافت که از نژاد سامی و از قسمت وسطای رود دجله و کوهستانهای مجاور آن با نیرو و قوای تازه وارد معرکه تاریخ شدند و اسم خود را از ربا النوع مورد پرستش یعنی آشور گرفته و با کمک عیلامیها بر بابل و متصرفات آن دست یافتند.آشوریها مردمی بودند زارع و وقتی که به مملکت جدید رسیدند مشاهده کردند که در اینجا اراضی قابل کشت به نسبت سرزمین خودشان کم است و زمین هم مثل اراضی خودشان حاصلخیز نیست.بنابراین تصمیم گرفتند از دسترنج دیگران تعیش کنند این بود که در بهار هر سال  آشوریها به تاخت و تاز در ممالک مجاور می پرداختند تا شاید مملکتی را باج گذار خود و یا شهرها و کشورها را غارت و از اهالی آنها هر قدر لازم بدانند بکشند و باقی را به اسارت به مملکت خود برده به کارهای سخت واداشته که خود در فراوانی و ناز و نعمت زندگانی نمایند.این دولت که در شقاوت و خونریزی و بیرحمی تا آنزمان نظیر نداشت توانست لشکری قوی و نیرومند ترتیب داده و مدت ۱۰۰۰ سال دوام نموده حدود کشورخود را از هر طرف توسعه دهد تا جائیکه دولت ماد و پارس را در ایران دست نشانده خود و مملکت عیلام را به شرحی که خواهد آمد چنان  خراب نمود که این کشور چند هزار ساله دیگر نتوانست کمر راست نماید.

منبع : کتاب هنگامه تاریخ

۰
از ۵
۰ مشارکت کننده

نوشته های اخیر

دسته بندی ها

لطفا نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

لطفا پس از پرداخت حتما کد پیگیری پرداخت یا اسکرین شات آن را از طریق ایمیل support@ielcot.ir ارسال کنید.

از وبسایت همکاران و مشتریان ما دیدن کنید.

تصویر 100*150 در بخشهای محصولات فروشگاهی و وبسایت همکاران=50000 تومان ماهانه
متن لینکدار بتنهایی در قسمت پانویس سایت=25000 تومان ماهانه(سایت-وبلاگ-شبکه اجتماعی)

برای تبلیغات بنری با توجه به اندازه و مکان درج بنر و ثابت یا متحرک بودن آن تفاوت قیمت وجود دارد.لطفا با دادن مشخصات از قسمت تماس با ما یا پیامک به 500010401212123 پیگیری کنید.

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش