تاریخچه مختصر اقتصاد جهان

تاریخچه اقتصاد

 

تاریخچه مختصری از علم اقتصاد

گوینده ناشناسی در مورد اهمیت علم اقتصاد گفته است:حتی یک طوطی را هم میتوانید اقتصاددان خبره ای کنید.کافی است دوکلمه بیاموزد عرضه و تقاضا.ولی ماکس پلانک واضع فیزیک کوانتوم و برنده جایزه نوبل نظر متفاوتی دارد.او می گوید:زمانی تصمیم گرفتم اقتصا بخوانم چ.ن آن را دشوار یافتم به فیزیک روی آوردم.هر دو این نظریات در زمان خود زیاد هم اغراق آمیز نبوده اند.

اقتصاد ساده و معیشتی پیش از انقلاب صنعتی طبعا مسائل پیچیده اقتصاد امروزی را نداشته است.اقتصاد دانان هم به مقتضای گسترش اقتصاد هم به لحاظ تعداد و هم از نظر سطح معرفت و بضاعت علمی اهمیت یافته اند.به قول ادموند بورک سیاستمدار و نویسنده انگلیسی : عصر سلحشوری به سر آمده و دوران خبرگان و اقتصاددانان و حسابگران آغاز شده است.

در سال ۱۷۷۶ که آدام اسمیث سرآمد اقتصاد کلاسیک  کتاب ثروت ملل را نوشت مجموع آثار اقتصادی مرجعی که در آن زمان موجود بود و شخص با مطالعه انها خبره اقتصاد می شد به زحمت به تعداد انگشتان دو دست می رسید.تا آن زمان فیلسوفان و جامعه شناسان در گفتارها و نوشته هایشان از مباحث مربوط به اقتصاد نیز سخن به میان می آوردند.لذا برای اقتصاددانان قدیمی تر باید سراغ فیلسوفان را گرفت.حتی حکما و معلمین اخلاقی هم از اقتصاد سخن گفته اند.در کل همه به نوعی از اقتصاد حرف زده اند.

اگر از اقتصاددانان بازاری بیسواد بگذریم امروزه اقتصاددان شدن مستلزم طی مراحل دانشگاهی طولانی و درک و ظرافت و ذکاوت و برخورداری از هوش بالای اقتصادی است.و همین نکته اخیر است که اغلب مورد توجه نیست.

نگاهی به فهرست برندگان جایزه نوبل در اقتصاد نکات زیادی را روشن میکند.از سال ۱۹۶۹ که جایزه نوبل در اقتصاد به همت بانک ناسیونال سوئد پایه گذاری شد تا سال ۱۹۹۳ جمعا ۳۴ اقتصاددان این جایزه را دریافت کرده اند(در بعضی سالها این جایزه بطور مشترک به یک نفر اعطا شده است).جای تعجب است که ۸۰ در صد از برندگان این جوایز از دو کشور آمریکا و انگلستان بوده اند.(۲۱ نفر از آمریکا و ۶ نفر از انگلستان).دو کشوری که در سالهای گذشته اقتصاد نابسامانتری نسبت به سایر کشورهای صنعتی داشته اند.در ۲۵ سال منتهی به ۱۹۹۰ رشد اقتصادی آمریکا و انگلستان سالانه بطور متوسط ۸/۱ درصد بوده است در حالیکه برای بقیه کشورهای صنعتی این رقم ۳/۳ درصد بوده است.در مقابل کشورهای ژاپن و آلمان غربی که هیچ یک از اقتصاددانان آنها جایزه نوبل اقتصاد را دریافت نکرده اند به عملکرد بهتری دست یافته اند.

همینطور کشورهایی که به ببرهای جنوب شرقی شهرت یافته اند از جمله تایوان  کره جنوبی و سنگاپور اقتصاددان بنامی به جهان معرفی نکرده اند و در عوض دو کشور هند و اسرائیل که سطح دانش اقتصاد در آنها بسیار بالاست و اقتصاددانان سرشناسی دارند با مشکل اقتصادی زیادی دست به گریبان هستند.شاید دو علت زیر این پدیده را بهتر توجیه کنند:

اول اینکه علم اقتصاد امروز تبدیل به یک علم تجریدی(تک بعدی)برای حل مسائل غیر واقعی تبدیل شده است.و برخلاف گذشته که اقتصاددانان با مسائل واقعی دنیای تجارت سرو کار داشته اند دانشمندان امروز علم تجارت سرگرم به فضل فروشی از طریق پیچیده گویی و حل مسائل محیرالعقول هستند.مثلا منحنی لافر که توسط آرتور لافر پیشنهاد شده است و در کتب اقتصاد هم تدریس میشود که بیان میکند اگر مالیاتها کاهش پیدا کند درآمد دولت بیشتر میشود.یا نظریه رابرت بارو اقتصاددان مشهور دانشگاه هاروارد که معتقد است کسری بودجه چندان اهمیتی نداردچرا که افراد با رفتار عقلایی پس اندازهای خود را افزایش می دهند و پرداخت مالیاتهای آتی کسری بودجه را جبران خواهد کرد.

علت دیگر اینست که در کشورهایی که مشکلات اقتصادی زیادی دارند رشته اقتصاد و دانشمندان اقتصادی مورد توجه بیشتری هستند.این کشورها پول بیشتری برای تحقیقات اقتصادی خرج می کنند و بهمین دلیل دانشجویان بیشتری به رشته اقتصاد جذب می شوند.در نهایت واقعیت آنست که گسترش علم اقتصاد در دنیای کنونی حیرت آور است.

در سال ۱۹۸۹ وقتی تریگو هاولمو بعنوان برنده جایزه نوبل در اقتصاد معرفی شد پل سوئیزی اقتصاددان مشهور در اعتراض به انتخاب او نوشت: من پنجاه سال است که با علم اقتصاد سروکار دارم ولی هنوز اسم این آقا را نشنیده ام.البته این ایراد ممکن است تا حدودی وارد باشد.انتخاب برندگان جوایز نوبل مثل خیلی از مسائل دیگر به سیاست درآمیخته است.اما حیقت دیگر هم این است که دیگر علم اقتصاد منحصر به دو محفل خصوصی کمبریج و ماساچوست خلاصه نمیشود که آقای سوئیزی با همه اعضای انها چای یا قهوه نوشیده باشد.آمار واقعیات عجیبی را بیان می کنند.فقط در آمریکا در طی ده ساله بین ۱۹۷۷-۱۹۸۷ تعداد کسانی که دکترای اقتصاد دریافت کرده اند بالغ بر ۸۴۹۰ نفر بوده است.این قضیه نشان می دهد که اقتصاددانان معاصر و در قید حیات سهم بیشتری در تکامل علم اقتصاد دارند و این البته از ارج و قرب پیشگامان این علم نمی کاهد.

ولی مطالعه سیر اندیشه اقتصادی در غرب دو ایراد عمده دارد.نخست اینکه در دوره ای حدود پنج قرن (قرن نهم تا چهاردهم)سکوت برقرار است.گویی در این دوره نه اقتصادی وجود داشته و نه اقتصاددانی.تاریخ نویسان اقتصاد تقریبا بالاتفاق پس از بررسی اجمالی آرای اقتصادی حکمای روم و یونان دفعتا به قرن هجدهم میرسند و کار را با آدام اسمیث شروع می کنند.

برای مثال ژوزف شومپیتر که یکی از کاملترین کتب مربوط به سیر اندیشه اقتصادی را تدوین کرده است پس از بررسی افکار و عقاید اقتصادی یونان و روم باستان به یک دوره پانصد ساله میرسد که خود آنرا دوره خلا بزرگ نامیده است.از نظر او سیر اندیشه اقتصادی در این دوره که مقارن با قرون نهم تا چهاردهم میلادی است متوقف بوده است.این دوره در واقع عصر مجد و عظمت تمدن اسلامی است.آنها اندیشمندان بزرگی نظیر امام محمد غزالی-ابن اخوه-کیکاووس ابن اسکندر-ندیم الملک-ابونصرفارابی-ابوعلی سینا-خواجه نصیرالدین طوسی-الدیوانی-جعفردمشقی-ابن باجه و ابن رشد را که همگی متعلق به این دوره هستند را نادیده میگیرند.

دوم اینکه اقتصاد غرب دچار یکسونگریست.آزادی اقتصادی را تایید و غیر آنرا مطلقا نفی میکند یا نادیده می گیرد.یعنی حتی متفکرین غربی مخالف خود را نیز قبول ندارد.متفکرینی مانند روزا لوکزامبورگ-بوخارین-باران و سایر اصولگرایان را بطور کلی نادیده میگیرد.و از افراد ملایمتری مانند پل سوئیزی-جون رابینسون-شارل بتهایم و نظایر آنها به اکراه یاد میکنند.حتی در ایران هم همین روش وجود دارد.

      سخن آخر هم در مورد وضع علم اقتصاد پس از فروپاشی سوسیالیزم در اوایل دهه ۱۹۹۰ بود.غرب هیچوقت سوسیالیزم را قبول نکرده است و جامعه اقتصادی شرقی هم که روزی آنرا قبول داشته است اکنون آنرا با شدت رد میکند چون امتحان بدی پس داده است.

منبع:کتاب اقتصاددانان بزرگ جهان

 

۰
از ۵
۰ مشارکت کننده

نوشته های اخیر

دسته بندی ها

لطفا نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

لطفا پس از پرداخت حتما کد پیگیری پرداخت یا اسکرین شات آن را از طریق ایمیل support@ielcot.ir ارسال کنید.

از وبسایت همکاران و مشتریان ما دیدن کنید.

تصویر 100*150 در بخشهای محصولات فروشگاهی و وبسایت همکاران=50000 تومان ماهانه
متن لینکدار بتنهایی در قسمت پانویس سایت=25000 تومان ماهانه(سایت-وبلاگ-شبکه اجتماعی)

برای تبلیغات بنری با توجه به اندازه و مکان درج بنر و ثابت یا متحرک بودن آن تفاوت قیمت وجود دارد.لطفا با دادن مشخصات از قسمت تماس با ما یا پیامک به 500010401212123 پیگیری کنید.

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش