بدیهه سرایی در بین شعرا

بدیهه سرایی در بین شعرا

بدیهه در لغت به معنی ناخودآگاه است.و اشاره می کند به اشعار یا سخنان ظریفی که بطور ناگهانی و بی تفکر قبلی گفته یا نوشته می شود.از شعرایی که به دربار سلاطین رفت و آمد داشته اند انتظار میرفته که قدرت بدیهه گویی داشته باشند.نظامی عروضی در این باره می گوید: در خدمت پادشاه هیچ چیز بهتر از بدیهه گویی نیست که به بدیهه طبع شاه خرم شود و مجلسها برافروزدو شاعر به مقصود رسد.

بدیهه سراییهای امیر مغری در حضور ملکشاه که او را از غربت گمنامی رهانید و موجب اعتبار و عزت او شد موید همین مطلب است.نظامی توفیق بسیار رودکی را همین امر میداند.او می گوید: آن اقبالی که رودکی از آل سامان دید به بدیهه گویی و زود شعری کس ندیده است.ضمنا نظامی بدیهه سرایی را برای شعرا فریضه شمرده است.لازم به ذکر است که این امر چون یک شیرین کاری و ظرافت شاعرانه بوده است خالی از صله و جایزه از طرف پادشاه نمی ماند.

نظامی در این باره می گوید: بباید دانست که بدیهه گویی رکن اعلی است در شاعری و بر شاعر فریضه است که طبع خویش را به ریاضت بدان درجه رساند که در بدیهه معانی انگیزد که سیم از خزانه به بدیهه بیرون آید و پادشاه را حسب حال به طبع آرد و شعرا هرچه یافته اند از صلات معظم بر بدیهه و حسب حال یافته اند.حتی از بدیهه گویی برای امتحان طبعیک شاعر و گاه برای مقایسه جایگاه سخنوری دو شاعر استفاده می شده است.

در برخی کتب تذکره ذکر شده که نخستین مصراع شعر فارسی بصورت بدیهه و توسط پسر یعقوب لیث صفاری گفته شده است.و یکی از قدیمیترین بدیهه سراییها بدیهه دیوار دز یا مسته مرد در حضور امیر عضدالدوله دیلمی پادشاه آل بویه است که به لهجه گیلکی سروده شده است و ماجرای آن در کتاب تاریخ طبرستان ابن اسفندیار نوشته شده است.در قرن چهارم به بدیهه گوییهای مشهوری که به فردوسی نسبت داده اند بر می خوریم.بدیهه سراییهای معروف امیر معزی در حضور ملکشاه سلجوقی متعلق به قرن پنجم است و متعاقب آن قدیمی ترین آثار بدیهه سرایی که دارای اعتبار کافی می باشند تعلق به شعرای عهد سلجوقیان دارد.

از جمله مشاعراتی که بنام جهانگیر شاه و نور بیگم (که البته ساختگی می باشند) این مشاعره است:

جهانگیر شاه گفت:بلبل نیم که نعره کنم دردسر دهم     پروانه ام که سوزم و دم بر نیاورم

نور جهان در جواب: پروانه من نیم که به یک شعله جان دهم       شمعم تمام سوزم و دم بر نیاورم.

ادامه دارد....

منبع: کتاب حکایتهای شیرین از بدیهه سرایی شعرا

۵
از ۵
۵ مشارکت کننده

نوشته های اخیر

دسته بندی ها

لطفا نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

لطفا پس از پرداخت حتما کد پیگیری پرداخت یا اسکرین شات آن را از طریق ایمیل support@ielcot.ir ارسال کنید.

از وبسایت همکاران و مشتریان ما دیدن کنید.

تصویر 100*150 در بخشهای محصولات فروشگاهی و وبسایت همکاران=50000 تومان ماهانه
متن لینکدار بتنهایی در قسمت پانویس سایت=25000 تومان ماهانه(سایت-وبلاگ-شبکه اجتماعی)

برای تبلیغات بنری با توجه به اندازه و مکان درج بنر و ثابت یا متحرک بودن آن تفاوت قیمت وجود دارد.لطفا با دادن مشخصات از قسمت تماس با ما یا پیامک به 500010401212123 پیگیری کنید.

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش